Младите во Европа: Зошто заминуваат и каде сакаат да живеат?

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Младите во Европа: Зошто заминуваат и каде сакаат да живеат?

01 февруари 2025

• од Вардарски

Во последните неколку децении, трендот на миграција на младите во Европа забрзано расте, особено во земјите каде што економските предизвици, ниските плати и недостатокот на професионални можности ги поттикнуваат младите да бараат подобар живот во други држави, најчесто во рамките на Европската Унија. Според најновите податоци од Евростат, дури 14,2% од младите на возраст од 15 до 29 години живеат надвор од земјата во која се родени, а 11,9% живеат во држава различна од онаа чие државјанство го поседуваат.

Оваа појава е особено изразена во помалку развиените економии на ЕУ и во земјите кои сè уште не се дел од Унијата, каде што животниот стандард не е на ниво на западноевропските држави. Одливот на младите не само што ја намалува работната сила во нивните матични земји, туку предизвикува и демографски промени кои на долг рок можат да имаат сериозни последици врз економијата и социјалниот систем.

Главни причини за иселувањето

Иако секоја земја има свои специфични предизвици, во повеќето случаи, причините за миграција на младите се слични:

Економски фактори – Ниските плати, слабото признавање на професионалните квалификации и ограничените можности за кариерен развој се едни од најважните фактори што ги тераат младите да бараат работа во странство.
Станбени проблеми – Во некои земји, како Португалија и Словенија, младите се соочуваат со сериозна станбена криза, што дополнително ги охрабрува да се преселат во држави со попристапни услови за живеење.
Квалитет на животот – Достапноста на здравствена заштита, образованието, социјалната заштита и јавните услуги играат голема улога при одлуката за иселување.
Политички и социјални фактори – Корупцијата, нестабилните владини политики и општата несигурност се важни причини поради кои младите бираат да живеат во развиени и правно сигурни држави.
Образование – Студирањето во странство станува сè попопуларно, а голем број студенти од Источна Европа по завршувањето на студиите не се враќаат во матичните земји.

Земји со најголем одлив на млади

Португалија

Во Португалија, ниските плати и растечката станбена криза се главните причини зошто младите ја напуштаат земјата. Според португалскиот социолог Руи Пена Пирес, разликата во платите и недостатокот на професионални можности ја зголемува емиграцијата. Околу 30% од лицата на возраст од 15 до 39 години решаваат да живеат надвор од Португалија.

Словенија

Иако Словенија има релативно висок квалитет на живот, младите се соочуваат со високи трошоци за живот, особено во однос на станбениот пазар. Во 2023 година, околу 1.500 Словенци на возраст од 15 до 29 години ја напуштиле земјата. Ниските плати и недостатокот на перспективи за кариера се главните причини за нивното иселување.

Италија

Италија бележи еден од најголемите одливи на млади луѓе во Европа. Повеќе од 300.000 Италијанци на возраст од 25 до 34 години се иселиле во последната деценија. Главните причини се ниските плати, неквалитетните работни позиции и лошата јавна администрација. Во ноември 2024 година, стапката на невработеност кај младите изнесувала 19,2%, што е далеку над просекот на ЕУ.

Бугарија

Во Бугарија, меѓу 8-10% од младите кои ја напуштаат земјата по средно образование студираат во странство. Најпопуларни дестинации се Холандија, Белгија, Италија и Шпанија. Сепак, интересно е што Бугарија привлекува околу 10% странски студенти поради ниските трошоци за живот и школарини.

Хрватска

По влезот во ЕУ во 2013 година, Хрватска се соочи со значителен одлив на население. Од 2014 до 2023 година, околу 373.935 лица ја напуштиле земјата. Најголем дел од нив биле на возраст од 20 до 39 години. Економистите веруваат дека овој тренд ќе почне да се менува кога економскиот развој на Хрватска ќе достигне 80% од просекот на ЕУ. Во моментов, Хрватска е блиску до таа точка со 78% од европскиот просек.

Северна Македонија

Како земја-кандидат за членство во ЕУ, Северна Македонија се соочува со масовно иселување на млади и квалификувани кадри. Според Евростат, најмалку 200.000 лица, односно околу 10% од населението, ја напуштиле земјата во последните две децении. Ниските плати и недостатокот на професионални можности се главни фактори за овој тренд.

Дали постои решение?

За да се спречи масовната миграција на младите, владите на погодените земји мора да преземат конкретни мерки:

Подобрување на економските услови – Зголемување на платите и создавање можности за младите во нивните матични земји.
Стимулирање на претприемништвото – Промовирање на старт-апи и поддршка за мали и средни претпријатија за да се создадат повеќе работни места.
Реформи во образованието – Подобрување на квалитетот на високото образование и негово усогласување со потребите на пазарот на труд.
Решавање на станбената криза – Обезбедување пристапни станови за младите и субвенции за купување или изнајмување недвижнини.
Намалување на бирократијата – Поедноставување на административните процедури за бизниси и граѓани.

Иако миграцијата на младите е природен феномен во глобализираниот свет, многу европски земји, особено од Источна и Југоисточна Европа, се соочуваат со алармантен демографски пад поради иселувањето. Соодветните политики и економски мерки можат да помогнат во задржување на младите и нивно мотивирање да останат во матичните земји.