25 март 2025
• од Гоце Кически
Учество на вицепремиерот на Северна Македонија, Иван Стоилковиќ, на одбележувањето на годишнината од воената операција на НАТО против Сојузна Република Југославија во 1999 година предизвика значителни реакции како на домашен, така и на меѓународен план. Овој настан повторно ги отвори прашањата за политичката ориентација на македонската влада и нејзините односи со соседна Србија, особено во контекст на нејзиното членство во НАТО.
Присуството на Стоилковиќ на годишнината предизвика внимание поради историјата и политичката тежина на настанот. Бомбардирањето на НАТО, чија цел беше да се стави крај на конфликтот и геноцидот во Косово и за НАТО и западните сојузници, тоа беше неопходен чекор за спречување на етничко насилство.
Како членка на НАТО од 2020 година, Северна Македонија се наоѓа пред комплексен предизвик. Учеството на Стоилковиќ на настан кој го потсетува регионот на акциите на НАТО поставува прашања за јасноста и кохезијата на официјалниот став на државата кон своите сојузници и надворешната политика.
Овој инцидент се случува во време кога политичката ориентација на Владата на С. Македонија е под лупа од соjузниците САД и ЕУ. Иако владата постојано ги нагласува своите евроатлантски аспирации, ваквите случувања укажуваат на внатрешни поделби. Поврзаноста на Стоилковиќ со Белград и неговата отворена поддршка за политиките на српскиот претседател Александар Вучиќ се особено значајни.
Критичарите сметаат дека овие врски покажуваат блискост со концептот на „српскиот свет“ – рамка што често се доживува како продолжение на српското влијание на Балканот. Ова е чувствително прашање за С. Македонија, која долго време се бори да ја зачува својата независност и регионална стабилност, додека истовремено се стреми кон европска интеграција.
Постапките на Стоилковиќ ја ставаат С. Македонија во сложена позиција во рамките на НАТО. Алијансата, која го става единството меѓу своите членки на врвен приоритет, би можела да ги доживее ваквите гестови како контрадикторни на нејзините принципи. Истовремено, регионалните аналитичари предупредуваат дека потенцијалното зајакнување на српското влијание може да ги продлабочи поделбите на Балканот, особено помеѓу про-западните и про-српските фракции.
На домашен план, Владата ризикува да ги отуѓи деловите од своето население. Етничките Албанци, кои сочинуваат значителен дел од демографијата на С. Македонија и го поддржуваат членството во НАТО и ЕУ, би можеле ваквите постапки да ги доживеат како предавство на евроатлантските заложби на земјата.
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

