Пратеници „извозиле“ над 300.000 евра за патни трошоци за 13 месеци

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Пратеници „извозиле“ над 300.000 евра за патни трошоци за 13 месеци

06 август 2025

• од Станча Јаќимовски

Додека граѓаните на Северна Македонија се соочуваат со економска несигурност, ниски плати и зголемени трошоци за живот, пратениците во Собранието продолжуваат да „црпат“ од буџетот илјадници евра за патни трошоци. Новите податоци покажуваат дека за само 13 месеци, државата исплатила над 300.000 евра за патни трошоци на 65 пратеници, што уште еднаш го отвора прашањето – дали овие средства се оправдани и фер?

Во држава со сиромашен јавен транспорт, со болници кои кубурат со ресурси и со образование кое сè уште се соочува со хронични проблеми, фактот дека поединечни пратеници земаат и по 1.000 евра месечно за гориво и патарини изгледа како сериозна морална провокација. Особено загрижува тоа што тие не се обврзани на транспарентно и проверливо известување за тоа дали навистина ги прават сите тие патувања, како и каде живеат.

Иако постои можност пратениците да изнајмат стан во Скопје и на тој начин да го намалат товарот врз буџетот, само деветмина се одлучиле за оваа опција. Причината е очигледна – системот им дозволува далеку поиздашен приход ако пријавуваат патни трошоци отколку ако користат стан. Едноставно кажано – се исплаќа да патуваш, барем на хартија.

Неодамнешните податоци укажуваат дека некои пратеници добиле и над 13.000 евра во една година, додека истовремено не се исклучени сомнежите дека дел од нив имаат недвижнини во Скопје или живеат поблиску од наведеното. Претходно, Антикорупциската комисија алармираше за токму такви злоупотреби – пратеници кои поседуваат станови во Скопје, но сепак наплаќаат за патувања од друг град.

Дополнително загрижувачки е фактот дека единствениот судски случај во историјата за злоупотреба на патни трошоци заврши со ослободителна пресуда, што укажува на неспособноста на институциите не само да санкционираат, туку и суштински да истражат вакви случаи.

Системот е конструиран така што ја стимулира злоупотребата. Пресметката на трошоците се врши по километар, со фиксен процент од цената на горивото, без прецизен увид дали пратеникот навистина патувал. Предлогот на пратеничката група на Левица за пообјективна методологија за пресметка на трошоците беше одбиен и не стигна ни до дневен ред – уште еден доказ за институционалната инертност во справувањето со ова прашање.

Во услови кога се дискутира за реформи во јавната администрација, кратење на непотребни трошоци и зголемена ефикасност на институциите, пратеничките патни трошоци остануваат срамно прашање кое никој не сака да го реши. Преку три милиони евра се потрошени за оваа намена од 2015 година досега, а изговорите за „голема километража“ се повторуваат без проверка, без санкции, и – најважно – без волја за суштински промени.

Ако навистина сакаме поодговорно и рационално Собрание, тогаш мора да бараме транспарентен систем за следење на трошоците, да воведеме механизми за верификација на реалните патувања и – зошто да не – јавна база на податоци за сите трошоци на секој пратеник. Само така ќе може граѓаните да добијат барем чувство дека нивните пари се трошат одговорно.

Во спротивно, Собранието ќе остане симбол не на претставување на народот, туку на профитирање на негова сметка.