01 јуни 2025
• од Станча Јаќимовски
Преспанското Езеро, второто по големина природно езеро во Македонија и едно од најстарите езера на европскиот континент, се соочува со опасност од целосно исчезнување. Според последните научни анализи и мерења, ако не се преземат итни и сериозни чекори, езерото би можело да исчезне до крајот на 21 век – за помалку од 40 години.
Најновите податоци покажуваат дека нивото на езерото е опаднато за цели 55 сантиметри во споредба со минатата година, што претставува загуба од околу 120 милиони кубни метри вода – двојно повеќе од просечниот годишен пад. Експертите велат дека ова е најлошата состојба уште од 1980-тите години.
„Ако летово биде топло — а ќе биде — сценариото е катастрофално“, предупредува д-р Надежда Апостолова од Универзитетот во Валенсија. Таа истакнува дека езерото оваа зима не добило ни приближно до стандардните 40 сантиметри нова вода од снежни и дождовни врнежи.
Причините за драматичниот пад на нивото се повеќеслојни. Климатските промени се главниот фактор, но состојбата дополнително ја влошуваат:
Иако ситуацијата е алармантна, решенија постојат. Д-р Апостолова предлага доведување на вода од Вардарскиот слив како долгорочна и одржлива опција. „Тоа е скапа, но возможно изведлива мерка. Не смееме да дозволиме Преспанско да умре“, вели таа. Како алтернативна мерка се разгледува и затворање на подводните понори во Албанија, но тоа нема да има значаен ефект доколку климатските услови продолжат да се влошуваат.
Статистиката го потврдува најлошото: од 1963 година наваму, Преспанското Езеро изгубило околу 60% од својот волумен. Освен количината, значително се влошува и квалитетот на водата, што дополнително ја загрозува екосистемската рамнотежа и биолошката разновидност во регионот.
Судбината на Преспанското Езеро зависи од заедничка акција и координирани напори меѓу државите кои го делат езерото – Македонија, Албанија и Грција. Доколку не се реагира веднаш, ова уникатно природно богатство би можело да стане уште една жртва на климатската катастрофа. Времето истекува. Утре може да биде предоцна.
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

