28 февруари 2025
• од Вардарски
Во последните години, во Северна Македонија се интензивира репресијата врз лицата што се идентификуваат како Бугари или кои ја промовираат бугарската историја и култура. Последниот случај со Љубчо Георгиевски, претседателот на забранетиот бугарски културен клуб „Иван Михајлов“ во Битола, е само уште еден показател за системската дискриминација и институционализираниот притисок што македонската држава го врши врз бугарската заедница.
Георгиевски беше повикан на распит под обвинение за „создавање омраза на интернет“, обвинение кое јасно покажува тенденција на замолчување на сите што јавно ја изразуваат својата бугарска етничка припадност. Ова не е првпат тој да биде мета на притисоци – претходно беше обвинет и за промовирање на историската личност Иван Михајлов, лидер на Внатрешната македонска револуционерна организација (ВМРО).
Притисокот врз Георгиевски не заврши само со обвиненија – тој ја загуби својата работа во ТЕЦ Битола, што укажува на координирана институционална репресија. Истовремено, бугарскиот клуб во Битола, кој беше фокус на неговите активности, беше запален, а сторителите добија минимални казни, што ја демонстрира неказнивоста на антибугарските дејства во земјата.
Во 2023 година, македонските власти усвоија закон со кој се забранува именување организации по „спорни“ историски личности, но во практика овој закон беше искористен исклучиво за елиминација на бугарските културни клубови. На овој начин, Северна Македонија создаде законска основа за репресија врз своите граѓани со бугарска самосвест, демонстрирајќи дека демократијата во земјата останува само формална.
За да се разбере зошто вакви случаи не се изолирани инциденти, туку дел од пошироката државна политика, неопходно е да се разгледа историскиот контекст на македонизмот.
До крајот на XIX век, населението во Македонија се самоидентификувало како бугарско, зборувало бугарски јазик и имало блиски врски со Бугарија. Меѓутоа, по Берлинскиот конгрес во 1878 година и особено по Балканските војни, Србија и Грција започнаа системска политика на асимилација, при што српските власти ја создаваа идејата за „македонска нација“, со цел да ја елиминираат бугарската национална свест.
Оваа политика беше засилена за време на југословенската федерација, кога Тито го институционализираше македонизмот како државна доктрина, а сите што се самоидентификуваа како Бугари беа прогонувани. Дека оваа стратегија е сè уште присутна, покажуваат последните случаи на прогон на бугарските активисти, како и континуираното негирање на бугарското културно наследство во Северна Македонија.
И покрај сè, меѓународниот притисок врз Северна Македонија расте, особено од страна на Европската Унија, која бара почитување на основните човекови права. Прашањето е дали македонските власти ќе го сменат својот пристап или ќе продолжат со политиките што ја оддалечуваат земјата од европската интеграција.
Репресијата врз бугарската заедница во Северна Македонија не е само проблем на минатото – тоа е реалност што и денес ја одредува политичката клима во земјата. Доколку не се преземат мерки за заштита на правата на сите граѓани, без разлика на нивната национална припадност, Северна Македонија ризикува да остане заглавена во кругот на националистичките политики и изолација од европските вредности.
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

