08 април 2025
• од Вардарски
Одливот на населението од С.Македонија одамна не е новост, но кога речиси 2.000 граѓани само во една година формално побарале азил во земјите на Европската Унија, тоа престанува да биде само статистика – тоа станува вика за помош.
Според последните податоци на „Евростат“ за 2024 година, 1.815 граѓани на Северна Македонија поднеле првични барања за азил во ЕУ. Од нив, дури 1.410 – или околу 78% – избрале Германија. Причините? Разновидни, но во суштина болни: економска несигурност, недоверба во институциите, чувство на бесперспективност.
Ова не се повеќе индивидуални судбини – ова е колективна дијагноза.
Кога луѓето заминуваат не заради војна, туку затоа што не гледаат надеж, тоа е пораз на државата. Бројките можеби не изгледаат „драматично“ ако ги споредиме со бегалските кризи во други делови на светот, но зад секое барање за азил стои живот што не нашол простор да процвета дома.
Германија, Франција, Белгија... тие не се само имиња на земји, туку симболи на ветената земја што овде изгледа недостижна. Додека институциите со години зборуваат за реформи, младите се качуваат на автобуси без повратен билет. И тоа не во потрага по авантура, туку по основна егзистенција.
Загрижувачки е што оваа форма на „евакуација“ се случува без голема јавна дебата. Се прифаќа како „нормално“ – како неминовност. Но, што значи ова на долг рок за една мала држава со стареење на населението, ослабено здравство, образование во криза и економија зависна од дознаки од дијаспората?
Ниту еден национален стратегиски документ нема да го реши овој проблем ако не се соочиме со коренот: младите не веруваат дека тука има иднина.
Иронијата е дека додека нашите заминуваат, странци од Блискиот Исток и Африка поднесуваат барања за азил кај нас. Додека ние бегаме од сиромаштија и неизвесност, други доаѓаат бегајќи од војна и прогон. Балканот останува раскрсница на бегства – од еден вид безизлез во друг.
Бројките не лажат. Тие не зборуваат само за движење на луѓе, туку за отсуство на визија. За изгубено доверие. За потреба од темелна, искрена и болна реформа – не само на системот, туку и на културата на владеење, на вредностите, на општествениот договор.
Зашто ако народот „се евакуира“, тоа значи дека државата полека се празни. Не само територијално – туку и духовно, морално и економски.
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

