Стево Пендаровски: Македонија го смени името за НАТО, но евроинтеграциите тапкаат во место

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Стево Пендаровски: Македонија го смени името за НАТО, но евроинтеграциите тапкаат во место

10 ноември 2025

• од Станча Јаќимовски

Поранешниот претседател на Македонија, Стево Пендаровски, учествуваше во Сараево на настан организиран од Институтот за геополитика, економија и безбедност (IGES), каде што одржа предавање и учествуваше во дијалошка сесија на тема „Нова геополитичка парадигма: Местото на Балканот во Европа што се менува“.

Во своето излагање, Пендаровски направи академски осврт на политичкиот систем на поранешна Југославија, споредувајќи го со современите политички процеси на Балканот. Како што посочи, неговата цел не била споредба по квалитет, туку создавање основа за анализа на геополитичките промени што се случија во регионот од распадот на Југославија до денес.

Геополитичките пресврти на Балканот

Пендаровски нагласи дека клучниот момент што ја променил Европа и Балканот бил крајот на биполарниот свет по 1991 година и преминот кон „униполарен момент“. Тој процес, според него, овозможил создавање на седум независни држави од поранешна Југославија.

Следниот пресврт, како што потсети, бил во 1999 година, со бомбардирањето на тогашната СР Југославија од страна на НАТО, што секоја држава во регионот го доживеала различно. По тој период, започнал процесот на евроатлантска интеграција, со приклучување на земјите од поранешна Југославија кон НАТО и Европската Унија.

„Од тој момент, ова подрачје почна да се нарекува Западен Балкан,“ рече Пендаровски, потсетувајќи дека Словенија стана членка на НАТО и ЕУ во 2004 година, Албанија и Хрватска во НАТО во 2009 година, Црна Гора во 2017 година, а Македонија во 2020 година.

Македонија ја плати највисоката цена

Поранешниот претседател потсети дека Македонија направила единствен и историски чекор кога го сменила своето уставно име за да стане членка на НАТО.
„Никој не го сменил името на својата земја за да стане членка на меѓународна организација, како што направи Македонија кога се приклучи кон НАТО. Ова ја направи Македонија побезбедна земја“, нагласи тој.

Забавување на евроатлантската интеграција

Пендаровски посочи дека по нападите на 11 септември 2001 година, САД постепено се повлекоа од регионот, оставајќи ги европските институции да го водат процесот на стабилизација. Но, поради сложениот механизам на одлучување во ЕУ, процесите се забавиле, а во меѓувреме домашните елити не успеале да изградат вистински демократски капацитети.

„Бевме оставени на домашните економски и политички елити, без демократско искуство, што доведе до забавување на евроатлантските интеграции,“ истакна тој.

Руската инвазија и новите геополитички промени

Пендаровски оцени дека руската инвазија на Украина во 2022 година претставува геополитички момент подеднакво важен, ако не и поважен, од падот на комунизмот. Според него, овој настан ја разбудил свеста во Европа дека стабилноста не е трајна и дека безбедносните предизвици не исчезнале со крајот на Студената војна.

Тој исто така ги коментираше и можните геополитички промени во случај на нов мандат на Доналд Трамп, предупредувајќи дека автократските лидери во регионот ја поддржуваат изолацијата, која, како што рече, никогаш не донела просперитет.

„Владата не размислува во насока на евроинтеграција“

Осврнувајќи се на перспективите за проширување на Европската Унија, Пендаровски истакна дека најавата за прием на Албанија и Црна Гора до крајот на деценијата е позитивен сигнал за регионот.
„Би сакал мојата земја да биде во таа група, но за жал, засега, како што стојат работите, владата во Скопје не размислува во насока на евроинтеграција“, изјави тој.

Заклучок: Евроатлантската иднина е единствена реалност

Во завршниот дел од настанот, Пендаровски нагласи дека иднината на Западен Балкан е нераскинливо поврзана со НАТО и ЕУ, бидејќи тоа е „геополитичката реалност на нашиот простор“.

Настанот беше модериран од директорот на IGES, д-р Аднан Капо, кој во воведниот говор потенцира дека ваквите дијалошки сесии се клучни за разбирање на динамиката на европските и балканските односи.