29 август 2025
• од Станча Јаќимовски
Продажбата на уделот во скопската комбинирана електрана ТЕ-ТО повторно ја отвора темата за руското влијание во македонската енергетика и ризиците што тоа ги носи. Компанијата Топлификација Скопје, која веќе подолго време е во стечај, ќе стави на аукција 10,8% од своите акции во ТЕ-ТО на Македонската берза, по почетна цена од 555 милиони денари (околу 9 милиони евра).
Иако делува како обична продажба на капитал, вистинскиот проблем е зад сопственичката структура. ТЕ-ТО е индиректно под контрола на руската „Територијална генерациска компанија број 2“ и офшор-фирмата „Синтез Грин Енерџи“ регистрирана на Кипар – класичен модел на руско влијание преку скриени канали. Во услови кога Европа јасно се дистанцира од руската енергија поради војната во Украина, Македонија останува заглавена во зависноста од сомнителни партнери.
Експертите предупредуваат дека секоја продажба на ваков удел само ќе ги зајакне руските позиции во стратегискиот енергетски сектор на земјата. Со капацитет од 160 MW топлинска и 220 MW електрична енергија, ТЕ-ТО има клучна улога во снабдувањето на Скопје. Тоа значи дека Русија, преку своите компании и посредници, директно контролира дел од енергетската безбедност на Северна Македонија.
Дополнителен ризик е фактот што продажбата ќе се одвива по принцип „сè или ништо“ – сите 27 акции мора да бидат купени заедно, што ја ограничува можноста за поголема конкуренција и транспарентност. Ова отвора простор за нови сомнителни договори во корист на руските инвеститори, на сметка на домашната енергетска независност.
Додека Владата зборува за европска интеграција и намалување на надворешното влијание, реалноста покажува дека стратешките објекти како ТЕ-ТО остануваат во сенка на Москва. Продажбата на акциите на 1 септември не е само економски потег – таа е уште еден тест за тоа дали Северна Македонија конечно ќе се ослободи од руската енергетска замка или ќе продолжи да тоне во нејзината зависност.
ЕУ подготвува план за користење на руските замрзнати средства за обнова на Украина
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден