Вистината за „вториот протокол“ – спротивно на изјавите на Муцунски, тој е клучен дел од процесот за ЕУ

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Вистината за „вториот протокол“ – спротивно на изјавите на Муцунски, тој е клучен дел од процесот за ЕУ

15 август 2025

• од Гоце Кически

Министерот за надворешни работи Тимчо Муцунски неодамна изјави дека „вториот билатерален протокол“ меѓу Северна Македонија и Бугарија не претставува дел од преговорите за членство во Европската Унија. Но хронологијата на настаните, содржината на документите и официјалните ставови на ЕУ јасно покажуваат дека токму овој документ беше предуслов за отворање на преговорите и останува интегриран во нивниот тек.

Вториот протокол беше потпишан на 17 јули 2022 година во Софија од страна на министрите за надворешни работи на двете земји. Тој произлегува од Договорот за пријателство, добрососедство и соработка од 2017 година, а во себе содржи обврски за борба против говор на омраза, интензивирање на работата на заедничките историски комисии и вклучување на бугарското малцинство во Уставот на Северна Македонија. Иако формално е билатерален, неговата политичка тежина далеку ја надминува таа рамка.

Причината за тоа е јасна: Бугарија во 2020 година стави вето на отворањето на преговорите за членство на Северна Македонија во ЕУ. Условот за тргање на тоа вето беше прифаќањето на таканаречениот „француски предлог“, кој експлицитно предвидуваше усвојување на вториот протокол и вградување на неговите одредби во преговарачката рамка на ЕУ. Оваа рамка, усвоена од Европскиот совет по потпишувањето на документот, предвидува дека билатералните прашања од Договорот со Бугарија и усогласените протоколи ќе бидат предмет на следење во текот на целиот процес, особено во Поглавјето 35, кое во преговорите ги опфаќа „останатите прашања“.

Фактот дека Европската Унија ја услови почетната меѓувладина конференција со прифаќањето на протоколот ја демонстрира неговата суштинска улога во процесот. Без потпишување на документот, ветото ќе останеше, а преговорите немаше да започнат. Дополнително, напредокот во отворањето и затворањето на преговарачките поглавја е поврзан со исполнувањето на обврските од протоколот, меѓу кои е и измената на Уставот за внесување на бугарското малцинство – услов кој Европската унија повеќепати јавно го повтори.

Изјавата на министерот Муцунски дека протоколот „не е дел“ од преговорите ја игнорира оваа правна и политичка реалност. Иако не се работи за класичен европски документ, тој е интегриран во процесот преку преговарачката рамка и директно влијае на темпото и исходот на евроинтеграциите. Затоа, тврдењето дека протоколот е надвор од процесот не е само погрешно, туку и потенцијално дезинформирачко за јавноста која очекува транспарентни информации за патот кон членство во Европската Унија.