Во последните пет години, над 60.000 млади ја напуштиле С. Македонија

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Во последните пет години, над 60.000 млади ја напуштиле С. Македонија

25 април 2025

• од Вардарски

Во последните пет години, над 60.000 млади луѓе ја напуштиле Македонија во потрага по подобар живот надвор од државата. Овој тренд, иако одамна започнат, денес добива загрижувачки размери. Според најновите истражувања, дури 62% од младите размислуваат да ја напуштат земјата, а 77% од нив не планираат враќање назад. Оваа реалност не само што ја празни земјата од млади, туку сериозно го загрозува и нејзиниот економски и социјален развој.

Невработеноста како главен двигател на емиграцијата

Една од клучните причини поради кои младите го напуштаат родното место е високата невработеност. Според податоците на CEIC, младинската невработеност во Македонија во декември 2024 година изнесувала 32,3% – речиси двојно повеќе од просекот на Европската Унија, кој е околу 15%. Ова ја позиционира Македонија меѓу земјите со највисока младинска невработеност во Европа.

Во регионален контекст, ситуацијата е исто така алармантна: Косово предничи со 34%, следуваат Црна Гора (28%), Босна и Херцеговина (27%), Србија (24%), Албанија (20%) и Бугарија со најниски 13%. Ова укажува дека Македонија е на самиот врв по економска несигурност за младите.

Причини што ги тераат младите да си заминат

И покрај различните програми за поддршка на младинско вработување и развој на стартапи, ефектите се слаби. Организациите на граѓанското општество посочуваат дека многу од овие иницијативи се недоволно промовирани, слабо имплементирани и без суштински резултати. Во реалноста, младите се соочуваат со:

Недостаток на квалитетни и сигурни работни места
Ниски плати и недоволна мотивација за кариерен напредок
Високо ниво на корупција и клиентелизам
Недоверба во институциите
Недостаток на поддршка за иновации и претприемништво

Последици што веќе се чувствуваат

Иселувањето на младите веќе остава сериозни последици. Недостигот на квалификуван кадар се чувствува во здравството, образованието, ИТ секторот и други клучни индустрии. Образовниот систем, особено во руралните средини, страда од намален број ученици и затворање на училишта. Паралелно, демографската структура станува сѐ понеповолна – сѐ помал број млади придонесуваат во пензискиот фонд, додека бројот на пензионери се зголемува. Ова ја става стабилноста на пензискиот систем под сериозен ризик.

Неопходна е вистинска акција, не декларации

Македонија не може да си дозволи да ги изгуби своите најперспективни генерации. Младите се двигателот на секое општество – тие се носители на иновации, енергија и идеи за иднината. Без силни институции, јасна визија и долгорочни политики што ќе ги препознаат и адресираат нивните потреби, државата ризикува да западне во длабока демографска и економска криза.

Време е за вистински реформи – фокусирани на квалитетно образование, креирање на атрактивни работни места, борба против корупцијата и обезбедување на средина во која младите ќе сакаат да останат, да создаваат и да придонесуваат. Македонија има потенцијал – но мора да го искористи пред да биде предоцна.