Во Софија промовиран вториот фототипен печат на „Македонски алманахъ“

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Во Софија промовиран вториот фототипен печат на „Македонски алманахъ“

05 октомври 2025

• од Станча Јаќимовски

На 2 октомври 2025 година, во Конферентниот центар „Јајцето“ при Софискиот универзитет „Св. Климент Охридски“, беше промовирано второто фототипно издание на историското списание „Македонски алманахъ“. Овој значаен труд, првично објавен во 1940 година од Македонските политички организации (МПО) во САД, Канада и Австралија, денес претставува редок документ од историјата на македонската емиграција и нејзините културно-национални стремежи.

Воведни обраќања и значењето на проектот

Ректорот на универзитетот, проф. Георги Вълчев, ја отвори свеченоста, нагласувајќи дека темата за Македонија секогаш е исполнета со историска и емоционална тежина. Тој истакна дека ова издание е дел од колективната меморија на македонските емигранти и потсетник дека историското сеќавање исчезнува доколку не се негува.

Издавачот Димитър Димитров од издавачката куќа „Тангра“ раскажа дека проектот бил реализиран за само три месеци, со помош на МПО, Институтот за историја на бугарската емиграција во Северна Америка „Илија Тодоров Гаџев“ и со поддршка на Македонскиот научен институт и општина Гоце Делчев. Книгата е донирана на сите регионални библиотеки во Бугарија, како и на Националната библиотека и на Централниот комитет на МПО во САД и Канада.

„Патриотска библија“ на дијаспората

Претседателот на МПО, Ник Стефанов, се обрати преку видео-порака од Торонто, нарекувајќи го Алманахот „едно од најголемите богатства во историјата на организацијата“. Тој потсети дека авторот Петар Ацев го создал делото како „патриотска библија“ за македонските Бугари во дијаспората, целејќи да ја зачува нивната духовна врска со татковината. Стефанов нагласи и потребата од англиски превод за идните генерации кои веќе не го владеат бугарскиот јазик.

Историски и културен контекст

Доц. д-р Наум Кајчев, заменик-претседател на Македонскиот научен институт и коавтор на предговорот, детално ја претстави структурата и содржината на делото од 1940 година. Тој го спореди со претходниот „Албумъ-Алманахъ Македония“ од 1931 година, објаснувајќи дека двете изданија ја претставуваат енциклопедиската мисла и националниот идеал на македонските Бугари за автономна или независна Македонија.

Алманахот изобилува со информации за географијата, природата и црковно-просветните центри во Македонија, а особен фокус е ставен на југозападните области – Костурско, Воденско, Леринско, Преспанско и Ресенско – од каде што потекнувале голем број емигранти во Америка.

Алманахот како документ на ВМРО и емиграцијата

Кајчев нагласи дека ова издание било создадено по распуштањето на ВМРО и македонските братства во 1934 година, по што Иван Михајлов заминал во емиграција. Затоа „американскиот алманах“ детално ги претставува настаните од 1920-тите и 1930-тите, вклучувајќи ги и хероите како Мара Бунева, Владо Черноземски и Симеон Евтимов.

Втората половина од книгата претставува уникатен документ за животот на македонската емиграција во Северна Америка, со информации за весникот „Македонска трибуна“, црковни општини, училишта и културни друштва. Во неа се наведени и имиња на истакнати семејства кои и денес се активни во МПО.

Присуство и пораки од институциите

Меѓу присутните беа и претседателот на Република Бугарија Румен Радев, кој истакна дека Алманахот не е само енциклопедиски труд, туку сведоштво за борбата на македонските Бугари да ја сочуваат својата идентитетска и културна самобитност. Според него, изданието е пример за љубовта кон родниот крај и напорите на емиграцијата да создаде училишта и цркви далеку од татковината.

На настанот присуствуваа и Неврокопскиот митрополит Серафим, кметот на Гоце Делчев Владимир Москов, проф. Георги Николов, Елисавета Шапкарева, како и многу членови на Македонскиот научен институт, јавни личности и студенти.

Заклучок

Претставувањето на „Македонски алманахъ“ во Софија претставува значаен културно-историски настан што ја оживува меморијата на македонската емиграција и нејзиниот придонес во зачувувањето на националниот идентитет. Делото останува силен симбол на духовната врска меѓу Македонија, Бугарија и македонската дијаспора ширум светот.