Загадениот воздух поврзан со зголемен ризик од мозочни тумори

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Загадениот воздух поврзан со зголемен ризик од мозочни тумори

10 јули 2025

• од Гоце Кически

Луѓето кои долгорочно се изложени на повисоко ниво на загаденост на воздухот имаат поголем ризик да развијат менингиом – тип на тумор на мозокот кој ретко е канцероген, но сепак може да предизвика сериозни здравствени проблеми. Ова го покажува нова студија објавена во списанието Neurology, медицинскиот журнал на Американската академија за неврологија.

Менингиомите се најчестиот тип на примарен мозочен тумор. Тие растат бавно и често остануваат недијагностицирани со години. Иако најчесто не се канцерогени, можат да предизвикаат невролошки нарушувања со тоа што притискаат ткиво, нерви или крвни садови во мозокот.

Во истражувањето, научниците следеле скоро четири милиони возрасни лица во Данска во период од 21 година. Од нив, околу 16.600 развиле тумори на централниот нервен систем, меѓу кои 4.600 добиле дијагноза на менингиом. Анализата покажа дека ризикот од појава на менингиом значително се зголемува кај оние кои биле повеќе изложени на загаден воздух – особено ултрафини честички од издувни гасови, чад и индустриски емисии.

„Овие резултати укажуваат дека загадувањето на воздухот може да влијае не само врз срцето и белите дробови, туку и врз мозокот“, изјави Ула Хвидфелт, една од авторките на студијата и виш научник во Данскиот институт за рак.

Иако студијата не докажува дека загадувањето директно предизвикува тумори, таа додава нови докази за штетното влијание на загадениот воздух врз здравјето на луѓето. Научниците предупредуваат дека честичките од сообраќајот можат да ја преминат крвно-мозочната бариера и потенцијално да ја оштетат мозочната ткивна структура.

Северна Македонија со хроничен проблем

Овие наоди се особено загрижувачки за Северна Македонија, каде загадувањето на воздухот претставува долготраен и сериозен проблем, особено во урбаните центри како Скопје, Тетово и Битола. Годишните извештаи на домашните и меѓународни организации постојано ја рангираат земјата меѓу најзагадените во Европа.

Загадениот воздух не само што предизвикува зголемена смртност и хронични заболувања, туку станува и политичка и економска пречка – особено во контекст на интеграцијата на земјата во Европската Унија. Европските институции редовно апелираат на потребата од подобрување на еколошките стандарди, со посебен фокус на квалитетот на воздухот како дел од процесот на приближување кон ЕУ.

„Еколошките реформи се неразделен дел од пристапните преговори со ЕУ. Без сериозен напредок во справувањето со загадувањето на воздухот, Северна Македонија ризикува да остане заглавена во процесот“, вели еден домашен експерт за животна средина.

Потребни се итни мерки

Резултатите од студијата се уште еден аларм за јавноста и институциите. Намалувањето на загадувањето – преку подобра регулација на сообраќајот, инвестиции во чиста енергија и строга контрола на индустриските емисии – не само што би придонело за подобро здравје, туку и за побрза евроинтеграција.

„Ако исчистиме воздухот, можеби нема целосно да го елиминираме ризикот од тумори, но со сигурност ќе придонесеме за поздраво општество“, додава Хвидфелт.

👉 Прочитај ја целата студија тука