15 април 2026
• од Гоце Кически
Пратениците во Комитетот за буџети на Европскиот парламент во средата ја усвоија својата преговарачка позиција за повеќегодишниот буџет на Европската унија за периодот 2028–2034 година, предлагајќи зголемување од 10% во однос на предлогот на Европската комисија од 2 трилиони евра.
Во усвоената позиција, европратениците бараат и отплатата на средствата од инструментот „Next Generation EU“ – заедничкиот долг одобрен во 2020 година за справување со економските последици од пандемијата на КОВИД-19 – да биде изземена од рамките на буџетот на ЕУ.
Според предлогот, дополнителните средства од 10% би биле рамномерно распределени меѓу трите главни приоритети: националните планови, фондовите за конкурентност и програмата „Хоризонт“, како и иницијативата „Глобална Европа“.
Фондот за конкурентност има за цел да ја зајакне позицијата на Европа во глобалната економија. Средствата од „Хоризонт“ ќе бидат насочени кон иновации, образование и истражување, додека „Глобална Европа“ ќе ги опфати активностите на ЕУ надвор од Унијата, вклучително и безбедност, финансирање проекти во трети земји и хуманитарна помош.
Европскиот парламент, исто така, предлага отплатата на долгот од „Next Generation EU“ да се врши надвор од буџетските плафони, што претставува значајна разлика во однос на предлогот на Европската комисија, која предвидува тие трошоци да останат во рамките на буџетот.
„Долгот од ‘Next Generation EU’ мора да се отплаќа над буџетските плафони, а не на штета на земјоделците, малите и средни претпријатија, истражувачите или студентите во програмата ‘Еразмус’“, изјави ко-известувачот Зигфрид Мурешан на прес-конференција во вторникот.
Како главна новина во предлогот на Европската комисија се истакнува создавањето национални планови за распределба на средствата, што Европскиот парламент не го поддржува. Пратениците предупредуваат дека пристапот „еден план по држава членка“ може да ги поткопа политиките на ЕУ, да ја намали транспарентноста и да создаде конкуренција меѓу корисниците.
Иако предлогот на Парламентот не предвидува суштинско реструктурирање на буџетската архитектура, се укажува на ризици поврзани со зголемената флексибилност. Европратениците предупредуваат дека проширувањето на програмите за да опфатат повеќе области може да доведе до намалена транспарентност и јасност за корисниците, и бараат посилна улога во надзорот на буџетот.
Долгорочниот буџет на ЕУ треба да биде одобрен и од Европскиот парламент и од сите 27 земји членки.
Гласањето на пленарна седница во Европскиот парламент е закажано за 29 април, додека земјите членки сè уште немаат усвоено заедничка позиција пред почетокот на преговорите. Целта на ко-законодавците е да постигнат договор до декември.
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

