24 јуни 2026
• од Темелко Тошев
Додека обичниот граѓанин секојдневно води мачна битка за голо преживување, броејќи ја секоја пара до следната плата, Македонија со огромна брзина срља кон целосен финансиски амбис. Најновите податоци се повеќе од алармантни – тие се застрашувачки предвесник за економскиот хорор кој ни претстои. За само три месеци, во првиот квартал од 2026 година, надворешниот долг на земјата експлодираше за вртоглави 742 милиони евра.
Дали воопшто постои излез од оваа должничка јама или државата е веќе неповратно продадена?
Според најновите податоци на Народната банка, бруто надворешниот долг на крајот на март достигна историски најцрна бројка од 12,943 милијарди евра. Оваа сума не е само статистика; тоа е товарот што ќе го плаќаат нашите деца и внуци. Овој долг изнесува дури 70,5 проценти од проектираниот бруто-домашен производ за 2026 година. Ние повеќе не создаваме вредност, ние буквално живееме на вересија.
„Наместо спас и развој, добиваме само нови долгови. Државата функционира како зависник кој зема нов кредит само за да ги покрие старите камати, додека економијата лежи на смртна постела.“
Анализата на НБРМ ја открива суровата реалност: најголемиот дел од овој очаен скок се должи на јавниот сектор. Замислете, јавниот надворешен долг за само 90 дена пораснал за 463 милиони евра, пред сè поради издавањето на уште една еврообврзница. Со други зборови, земаме нови, скапи кредити за да го одржиме привидот дека системот функционира.
Но, трагедијата не застанува кај државната каса. Приватниот сектор, кој треба да биде моторот на општеството, очигледно е на колена. Приватниот надворешен долг скокнал за 280 милиони евра, што јасно укажува дека домашните компании и финансискиот сектор очајно бараат спас во странски пари само за да преживеат.
Иако домашните субјекти имаат некакви побарувања, реалноста е дека ние должиме многу повеќе отколку што поседуваме. Нето надворешниот долг неконтролирано расте и достигна 4,804 милијарди евра (26,2% од БДП). Приватниот сектор е најпогоден, носејќи дури 68% од овој нето долг на својот грб.
Уште подепресивен е фактот за таканаречената негативна нето меѓународна инвестициска позиција, која се продлабочи до катастрофални 9,009 милијарди евра (49,1% од БДП). Во превод: странците поседуваат речиси половина од она што Македонија воопшто го создава во една година.
Што ни останува? И покрај бајките за некаков „економски раст“, апсолутната вредност на долгот незапирливо нè влече кон дното. Секој нов ден носи ново задолжување на меѓународните пазари. Македонија одамна престана да биде економски независна држава – ние сме само територија која грчевито се обидува да ги отплати долговите кои секојдневно нè водат кон сигурен банкрот. Очајот е оправдан, бидејќи светлина на крајот од овој должнички тунел – нема.
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

