Бојан Захариев: Бугарија може да стане индустриски центар на Европа за протеин од сончоглед

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

СВЕТ

Бојан Захариев: Бугарија може да стане индустриски центар на Европа за протеин од сончоглед

06 јули 2026

• од Темелко Тошев

Бугарија располага со уникатен потенцијал да се претвори во европски лидер во производството на протеини извлечени од сончогледов срот (нуспроизвод при цедењето масло). Во моментов, овој производ се користи претежно за добиточна храна, иако е исклучително богат со суров протеин, аминокиселини и фосфор.

Оваа револуционерна визија беше претставена од Бојан Захариев, соосновач и извршен директор на стартапот ExSeed Ltd., за време на панелот "Иднината на европското земјоделство: иновации, одржливост и следната повеќегодишна финансиска рамка" на шестото издание на Green Transition Forum (GTF 6.0) во Софија.

Растечката потреба од алтернативни протеини

Според Захариев, поради брзиот раст на населението, во следните 20-30 години на светот ќе му требаат двојно повеќе протеини отколку што моментално се трошат. Бидејќи животинските извори нема да бидат доволни и не се еколошки одржливи во толкави размери, човештвото итно има потреба од нови алтернативи.

Парадоксот е што во моментов Европа увезува над 80% од суровините за високофункционални протеини, потпирајќи се главно на пазари како Кина и Бразил. "На континентот се трошат помеѓу 350 и 400 илјади тони годишно, додека во ЕУ постојат помеѓу 15 и 20 милиони тони суровини", објаснува Захариев. Тоа значи дека Европа искористува едвај околу 1% од сопствениот ресурс.

Иновации и технологии

Компанијата ExSeed Ltd., основана во 2023 година, развива целосно нова, економски оправдана технологија за оптимално извлекување на протеин од сончоглед. Нивната цел е да понудат поквалитетна замена за најмасовните алтернативи во моментов – сојата и грашокот.

Статистиката е на страната на Бугарија: од околу 5 милиони тони сончогледов срот што годишно се произведува во ЕУ, речиси 2 милиони тони доаѓаат од Бугарија.

"Ако успееме дури и само 10% од овој срот да го преработиме во протеин, ќе можеме да ја задоволиме целата потреба на ЕУ од функционални протеини", пресметува претприемачот. Успешното скалирање на оваа технологија би значело огромната додадена вредност да остане во економијата на земјата и во Европа, наместо да се извезува на други континенти.

Предизвикот со финансирањето

За да се реализира оваа амбициозна цел, на индустриските стартапи им е потребна сериозна поддршка. Захариев нагласува дека технолошкиот циклус за развој на вакви машини и процеси трае од 4 до 5 години, што го прави класичното банкарско финансирање недостапно за млади компании.

Тој апелираше до владата активно да развива грантови шеми за поддршка на технолошки стартапи во индустријата, за да може земјата не само да извезува суровини, туку и да создава производи со висока додадена вредност на светско ниво.