„Ми починаа двајца другари“: Учениците во средните училишта во Полог изложени на дрога

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

„Ми починаа двајца другари“: Учениците во средните училишта во Полог изложени на дрога – ситуацијата е надвор од контрола

23 мај 2026

• од Темелко Тошев

Исповедта на поранешен корисник на дрога од Тетово, кој почнал да консумира на само 16-годишна возраст, а подоцна загубил двајца другари поради наркотици, го отсликува вознемирувачкиот реалност која поприма алармантни размери. Оваа состојба е потврдена и преку анкетата на Portalb.mk за употребата на наркотични средства од страна на средношколците во полошкиот регион, кој опфаќа девет општини (Тетово, Гостивар, Врапчиште, Теарце, Желино, Боговиње, Јегуновце, Брвеница, Маврово-Ростуше). Од сведоштвата за присуство на дрога во училишните дворови, до родителите кои зборуваат за „катастрофална“ состојба и обвинуваат за институционален молк, на виделина излегува криза во која феноменот се нормализира, додека реакцијата е слаба и задоцнета.

Исповед на поранешен корисник: „Не го правете тоа, ми починаа двајца другари, стојте што подалеку!“

Бил втора година во средно училиште во Тетово, имал само 16 години кога првпат почнал да користи наркотици. Се започнало по дружење со врсници кои веќе биле консументи.

„Излегувавме заедно, тие пушеа марихуана, јас алкохол, сè додека не почнав и јас да пробувам. Редовно консумирав алкохол и марихуана. Имам пробано печурки и екстази“, раскажува за Portalb.mk младичот од Тетово, кој сакаше да остане анонимен.

Тој посочува дека имал среќа што престанал со консумација на наркотици, но последиците по него биле поразителни.

„Всушност, одбив да пушам. Сите запалија, јас реков: 'Не, не пушам'. Тие сите велеа: 'Што ти е? Зошто не сакаш? До Скопје отидовме за да земеме. нè посрамоти пред сите'. Само реков: 'Не сакам'. Од тој ден, две недели по ред, имав главоболки, чувствував како да сакаат да ми го извадат мозокот, од вратот нагоре, носот, забите, сè. Потоа се влошија и синусите, тоа беше најлошото“, вели тој.

Тој апелира до младите да не се залажуваат да пробуваат наркотици, бидејќи крајот не е добар. Тој дури споделува дека двајца од неговите пријатели ги загубиле животите поради наркотични супстанции.

Што велат резултатите од анкетата на Portalb?

Анализата на податоците од јавната анкета на Portalb.mk покажува кризна состојба во средните училишта во Полог, каде што употребата на наркотици се опишува како ситуација што е излезена од контрола. Состојбата се претставува како вонредна, каде малолетниците се изложени на супстанции уште во првите чекори на адолесценцијата.

„Мислам дека состојбата е алармантна и многу потешка отколку што се перцепира во јавноста. Употребата на наркотици кај средношколците во регионот на Полог бара итна внимание и поголем ангажман од сите надлежни институции. Неопходно е да се зголемат контролите, превентивните активности и подигнувањето на свеста, бидејќи според моето мислење, ситуацијата почна да излегува од контрола“, вели еден родител.

Гласот на учениците: Изолација и нормализирање на ризикот

За учениците кои секојдневно се движат низ училишните ходници, присуството на дрога стана речиси секојдневен елемент од нивното опкружување. Тие сведочат дека консумирањето не се случува во темните ќошиња на градот, туку во непосредна близина на училиштата, посочувајќи ги училишните дворови како главни места за собирање и консумација.

Чувството на несигурност доминира во нивните сведоштва, каде многумина признаваат дека не пријавуваат бидејќи не гледаат излез или промена. „Не пријавив затоа што тие пак ќе консумираат и не можам ништо да направам“, вели една ученичка. Ова колебање да се зборува произлегува и од социјалниот притисок, каде стравот од стигматизација или исклучување од друштвото ги тера младите не само да молчат, туку понекогаш и да пробуваат супстанции само за да се чувствуваат прифатени.

Загриженоста на родителите: Меѓу стравот и недовербата во системот

Родителите од полошкиот регион зборуваат со многу тежок тон, нарекувајќи ја состојбата катастрофална и трагична. Мнозинството од нив го вклучуваат алармот дека се информирани за случаи на употреба на наркотици во училиштата каде што учат нивните деца и дека тие се изложени на лесен пристап до дрога, каде што таблети и разни супстанции се продаваат отворено.

Во меѓувреме, училиштата се обвинуваат дека често избираат да молчат за да ја заштитат својата институционална репутација. „Проценувам дека иако се знае во кои училишта се продаваат наркотици, од политички причини или за да не се наруши репутацијата на училиштето, тие го кријат тоа“, вели еден родител.

Посебна загриженост се крева за недостатокот на контрола врз финансиските средства што ги имаат учениците, при што родителите со жалење забележуваат дека деца на возраст од 15 години носат големи суми пари со себе, што го зголемува ризикот од вклучување во нелегални активности.

Институциите среде системски неуспех

Кога станува збор за одговорноста, прстот се вперен речиси едногласно кон неуспехот на државните институции, но не заостануваат ниту родителите. Според перцепцијата на учениците и родителите, училиштата имаат улога која често останува ограничена на површни активности, како предавања или повремени предупредувања. Недостасува одржлив систем на превенција и следење.

Потреба од нов пристап

Податоците сугерираат дека решението не лежи само во казните, туку во коренита промена на општествениот пристап. „Не се согласувам дека одговорноста треба да му се припише само на семејството. Секако дека семејството има многу важна улога, но не е единствениот фактор. Потребна е поголема физичка безбедност во училиштата, со строга контрола на влезовите и излезите, но пред сè е потребен похуман и помалку осудувачки однос меѓу професорите и учениците“, велат анкетираните.

Многумина од испитаниците сугерираат дека целта треба да биде превенцијата, навремената интервенција и создавањето ефикасни механизми што ќе го држат овој проблем под контрола.