ЕЦБ: Бугарија на второ место во еврозоната по најевтини хипотекарни кредити

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

СВЕТ

ЕЦБ: Бугарија на второ место во еврозоната по најевтини хипотекарни кредити

18 јуни 2026

• од Темелко Тошев

Корисниците на кредити во балтичките земји плаќаат малку повеќе од двојно отколку домаќинствата во Малта за станбен кредит, покажуваат најновите податоци на Европската централна банка (ЕЦБ).

Бугарија се рангира на второто место во еврозоната по најниски каматни стапки за хипотекарни кредити со 2,45%, покажуваат податоците на ЕЦБ за април 2026 година.

Разликата помеѓу најевтиниот пазар (Малта) и најскапиот (Латвија) е над два процентни поени, што доведува до десетици илјади евра разлика во вкупните трошоци за еден ист заем. На пример, ако земете заем за купување стан во Латвија денес, банката ќе ви пресмета 4,18% камата. Ако го направите истото во Малта, ќе платите само 2,08%.

Иста валута, иста централна банка, иста фаза од каматниот циклус, но две домаќинства од еврозоната се соочуваат со трошоци за хипотеки кои се сосема различни. Оваа разлика е едно од највпечатливите откритија во последните податоци на ЕЦБ за новите станбени кредити.

Каматните стапки на хипотеките се пониски во Јужна Европа

Просечната каматна стапка на хипотекарните кредити во еврозоната изнесувала 3,43%, вклучувајќи ги комбинираните заеми со фиксна и варијабилна каматна стапка во земјите членки. Најниските камати се концентрирани околу Медитеранот:

Малта: 2,08%
Бугарија: 2,45%
Шпанија: 2,80%
Португалија: 2,85%
Хрватска: 2,95%
Словенија: 2,99%

Меѓу најголемите економии во еврозоната се истакнуваат Шпанија и Португалија, каде кредитокорисниците плаќаат приближно еден процентен поен помалку од потрошувачите во Германија (каде каматите се 3,84%).

Балтичките земји остануваат најскапи

На другиот крај од спектарот се балтичките држави. Латвија бележи највисока каматна стапка на хипотеките во еврозоната од 4,18%, следена од Естонија (4,05%) и Литванија (3,88%). Германија, Белгија и Холандија исто така се наоѓаат над просечното ниво за еврозоната.

Реалната цена на хипотекарната поделеност во Европа

За домаќинствата, овие разлики во каматните стапки се одразуваат преку значителни разлики во месечните рати:

Во Малта: Хипотека од 200.000 евра на 20 години (при камата од 2,08%) резултира со месечна рата од околу 1.019 евра.
Во Латвија: Истиот заем (при камата од 4,18%) чини приближно 1.231 евро месечно.

Ова значи над 200 евра дополнителен трошок секој месец. Во текот на целиот рок на отплата, кредитокорисникот во Латвија ќе врати речиси 295.000 евра, во споредба со околу 245.000 евра во Малта. Разликата изнесува приближно 50.800 евра дополнителна камата за апсолутно истата позајмена сума, во иста валута.

Зошто каматите се толку различни во еврозоната?

Иако ЕЦБ одредува единствена референтна каматна стапка за целиот валутен блок, цените на хипотеките во голема мера се диктирани од националните банкарски системи. Главните фактори вклучуваат:

Структура на пазарот (фиксни наспроти варијабилни камати): Во балтичките земји и Финска доминираат заемите со варијабилна камата (над 93% од новите заеми), што значи дека при раст на каматите, ефектот се чувствува веднаш. За разлика од нив, во Франција, Шпанија и Португалија преовладуваат фиксните стапки (едвај 15% варијабилни на ниво на еврозона).
Конкуренција меѓу локалните банки: Помалите банкарски сектори со помалку кредитори (како на Балтикот) се склони кон пошироки маржи на кредитирање поради помалиот конкурентски притисок.
Структури на финансирање: Банките во некои земји се потпираат на скапи пазари за финансирање на големо, додека други користат големи локални депозитни бази кои овозможуваат поевтино кредитирање.

Местото на Малта на дното на табелата не е изненадување. Експертите ги посочуваат силната конкуренција меѓу малтешките банки, обилните локални депозити и релативно стабилниот пазар на недвижности како клучни фактори.

Потсетник дека монетарната унија сè уште не е финансиска унија

Податоците на ЕЦБ нагласуваат еден парадокс во основата на европроектот: иако монетарната политика е централизирана во Франкфурт, нејзиниот пренос останува силно фрагментиран.

За купувачите на станови, ова значи дека локацијата сè уште има огромно значење. Семејство кое купува стан во Рига може да плати повеќе од двојно поголема камата од семејство во Валета, иако позајмуваат во иста валута од иста централна банка. Три децении по создавањето на еврото, цената за купување дом останува еден од најјасните примери дека националните финансиски граници сè уште постојат во рамките на монетарната унија.