27 јануари 2026
• од Станча Јаќимовски
Во една своја изјава, српскиот професор Владимир Димитријевиќ отвора тема што ретко се разгледува без емоции на Балканот – различниот однос на народите кон војната и милитаризмот. Неговата споредба меѓу Србите и Бугарите не оди во насока на самофалење, туку напротив, го истакнува бугарскиот историски модел како појасно обликуван воен и државен етос.
Според Димитријевиќ, Бугарите низ историјата се покажале како народ со поизразен борбен дух, силно чувство за дисциплина и јасна врска меѓу војската и државата. Кај нив, војувањето и воената организација имале значајно место во националниот идентитет, како дел од поширока визија за државност и историска мисија. Таквиот пристап, според него, е карактеристичен за народи кои успеале да изградат стабилен милитарен модел и јасна стратегиска култура.
Наспроти тоа, професорот нагласува дека српското искуство е поинакво и поскромно во таа смисла. Србите, иако често биле вклучени во војни, не развиле траен милитаристички култ. Војната кај нив не била вредност сама по себе, ниту централен дел од националниот идеал, туку повеќе наметната нужност. Со оваа разлика, Димитријевиќ всушност ја нагласува посебноста и силата на бугарскиот модел, а не неговата спротивност.
Како контраст на бугарскиот борбен и дисциплиниран пристап, тој ги спомнува емотивните крајпатни натписи во Србија, кои сведочат за поинаков менталитет – војник кој заминува без воинствен занес, со мисла за домот. Но токму во таа споредба, бугарската традиција се појавува како појасно дефинирана и поцврсто изградена во однос на воената култура.
Со оваа изјава, проф. Димитријевиќ индиректно укажува дека Бугарите историски поседувале поизразен борбен идентитет и државна воена свест, додека српскиот народ останал повеќе свртен кон приватниот и семејниот свет. Наместо натпревар во „кој е подобар“, неговите зборови отвораат простор за разбирање на различните патишта по кои се развивале балканските народи и за признавање на силните страни на секој од нив – во овој случај, јасно истакнатиот борбен и дисциплиниран дух на Бугарите.
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

