10 август 2026
• од Темелко Тошев
Поранешниот премиер Љубчо Георгиевски во неодамнешно излагање пренесе силни и потресни сведоштва за почетоците на комунистичкиот систем, откривајќи слика на општество соочено со екстремна сиромаштија, глад и политички прогони.
Пренесувајќи сеќавања од тој период, Георгиевски истакна дека првите повоени години биле одбележани со огромна економска криза, правејќи директна паралела со периодот на Втората светска војна. Според овие сведоштва, гладот по воспоставувањето на новата власт бил дури и поизразен.
„Тоа биле години на голем глад. Во првите години од комунизмот имаше поголем глад отколку во времето на бугарската фашистичка окупација. Тој глад се памти како нешто големо – луѓето стоеле пред пекарите, чекале само за да видат леб,“ се наведува во сведоштвото кое го прераскажа Георгиевски.
Според Георгиевски, причините за ваквата катастрофална економска состојба лежат во самата природа на комунистичкиот систем. Укинувањето на приватната сопственост и присилната колективизација довеле до парализа на економијата.
„Тоа е поради самиот тип на комунизмот каде што сè се носи во државна сопственост и во земјоделски задруги. Едноставно, тоа е карактеристика на сите бивши комунистички држави каде што паѓа економската моќ,“ објаснува тој, посочувајќи на системските грешки на тогашниот режим.
Освен економската сиромаштија, периодот бил одбележан и со голема политичка неизвесност и страв, особено за време на Резолуцијата на Информбирото и историскиот раскол меѓу Тито и Сталин во 1948 година. Георгиевски пренесе сеќавање за тоа колку брзо се менувала политичката клима и колку биле опасни последиците од невниманието.
„Немаш претстава какво тоа време беше. Повеќе се зборуваше за Сталин отколку за Тито, и одеднаш – Сталин го нема, сите мора да се за Тито. Луѓето многу лесно кажуваа дека се за Сталин, едноставно ги снимуваа и одеа по затворите на Информбирото,“ пренесува Георгиевски.
Тенката линија помеѓу слободата и затворот зависела од т.н. „диференцијација“. Во сведоштвото се додава дека, за среќа, притисокот на моментот преовладал кај неговиот соговорник кој во клучниот момент изјавил дека е за Тито, со што успеал да се спаси од суровите затвори и логори наменети за неистомислениците.
Овие спомени фрлаат дополнителна светлина врз тешкиот живот на обичниот народ во раните години на социјалистичка Југославија, период кој често е предмет на различни историски толкувања.
Зголемена будност: Во Македонија потврдени 13 случаи на Западнонилска треска
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

