29 јули 2026
• од Темелко Тошев
Северна Македонија како мултиетничка унитарна држава е изградена врз два основни столба на нејзината политичка стабилност: Охридскиот рамковен договор и интеграцијата во Европската Унија. Но, според аналитичарот Сефер Селими, овие два столба во моментов се сериозно разнишани.
Во својата најнова колумна, Селими посочува дека Охридскиот договор бил алтернативата на територијалната поделба, зачувувајќи го унитарниот карактер на државата преку поделба на власта, правична застапеност и консензуално одлучување.
„Оваа влада, од своето формирање, започна да го урива токму овој компромис. Првично преку игнорирање на политичката волја на Албанците, а потоа и преку нарушување, еден по еден, на столбовите на Охридскиот договор – од правичната и соодветна застапеност, до службената употреба на албанскиот јазик и механизмите што спречуваат етничко надгласување“, оценува Селими.
Вториот столб, евроинтеграциите, кој повеќе од две децении претставуваше стратешки државен консензус, според него е ставен во ќорсокак. За Албанците, европската перспектива имала дополнителна димензија – идејата за национално обединување била заменета со уверувањето дека „Албанците ќе се обединат во Европската Унија“.
Селими смета дека овие нови реалности биле потврдени и од премиерот Христијан Мицкоски.
„Тој го третираше Охридскиот договор како практично 'истечен' договор, со образложение дека неговата цел била прекин на вооружениот конфликт од 2001 година; додека деблокирањето на евроинтеграциите преку уставни измени го претстави како невозможно. Доколку Охридскиот договор се смета за завршен, а европската перспектива е блокирана на неодредено време, тогаш повеќе не станува збор само за дебата за еден закон или судир меѓу власта и опозицијата. Станува збор за донесување под знак прашалник на двата политички компромиси врз кои Албанците ја градеа својата позиција во државата по 2001 година“, предупредува тој.
На крајот од својата анализа, Селими упатува повик до целото албанско општество – од политичките партии, преку академската елита и граѓанскиот сектор, до дијаспората, да одговорат на прашањето: Каде сме ние во овој нов политички поредок и како ќе се поставиме кон оваа фактичка состојба?
„Ако се урнат двата столба на кои се темели нашиот политички компромис, тогаш дискусијата не може да продолжи како сè да е нормално. Ако се променат премисите врз кои е постигнат компромисот, треба да се преиспита и самиот компромис“, заклучува Селими.
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

