Дали знаевте: Најстариот град во Европа е бугарски

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

СВЕТ

Дали знаевте: Најстариот град во Европа е бугарски

29 мај 2026

• од Темелко Тошев

Европа е дом на едни од најстарите континуирано населени градови во западниот свет, но одредувањето на точниот победник на оваа листа е сложена задача.

Сè зависи од тоа што точно се подразбира под терминот „континуирано населување“. Според најстрогата дефиниција, ова бара постојан градски живот на едно исто место, поткрепен со археолошки докази за секој историски период до денес. Послободната дефиниција дозволува континуирано човечко присуство, дури и ако политичкиот или културниот идентитет на жителите се менувал.

Сите десет градови разгледани овде имаат основани претензии барем според еден од овие критериуми. Пловдив често се посочува како консензуален избор за најстар град, но Матера, Аргос и Атина исто така претставуваат сериозни аргументи. Посочените дати се базираат на најсигурните археолошки податоци, а не на туристички или рекламни тврдења.

Пловдив, Бугарија (околу 6000 г. п.н.е.)

Лоциран во Горнотракиската низина по течението на реката Марица, Пловдив е изграден на и околу седум сиенитни ридови. Археолошките докази за населување на ова место датираат од VI милениум п.н.е., што го прави најчесто цитиран кандидат за најстар континуирано населен град во Европа.

Во 342 г. п.н.е., грчките колонисти го нарекуваат Филипополис, откако Филип II Македонски ја освојува постојната тракиска населба. Римјаните го освојуваат градот во 46 година од н.е. и го претвораат во главен град на провинцијата Тракија. Од овој период е и импресивниот Римски театар, изграден за време на царот Трајан во II век, кој и денес се користи и собира околу 6.000 луѓе.

Низ вековите, градот бил опустошуван неколку пати – од Готите во 250 и 251 година, како и од Хуните на Атила во 441–442 година. Денес неговото население брои околу 340.000 жители, што го прави втор по големина град во Бугарија. Во 2019 година, Пловдив беше Европска престолнина на културата, делејќи ја титулата со италијанскиот град Матера.

Силни конкуренти: Аргос и Матера

Аргос, Грција (околу 5000 г. п.н.е.): Лоциран во Арголидската рамнина на полуостровот Пелопонез, Аргос има археолошки докази за континуирано населување од околу 7.000 години. Поради тоа, тој често се посочува како главен конкурент на Пловдив. Во грчката митологија, Аргос бил царството на Персеј и дом на божицата Хера. Неговата стратешка положба го претвора во доминантна сила за време на раното железно време, пред да биде засенета од Спарта.
Матера, Италија (околу 7000 г. п.н.е.): Матера, во јужниот италијански регион Базиликата, ја има најнеобичната претензија на оваа листа. Нејзините „Саси“ (камења) се квартови со пештерски живеалишта, издлабени во варовничките падини. Археолошките податоци укажуваат на континуирано населување на пештерите барем од VII милениум п.н.е., а има и траги од човечко присуство уште од палеолитот. Во почетокот на XX век, Матера била позната како „Срамот на Италија“ поради сиромаштијата, но во 1993 година „Саси“ се вклучени во листата на УНЕСКО, а во 2019 година градот стана Европска престолнина на културата заедно со Пловдив.

Античките грчки градови со милениумска историја

Грција е дом на неколку градови со неолитско потекло и континуирана историја низ вековите:

Атина (неолит): Акрополот покажува траги од населување барем од IV милениум п.н.е. Градот, именуван по божицата на мудроста, го достигнува својот врв во V век п.н.е. за време на Перикле и му ги дава на светот личностите како Сократ, Платон и Аристотел.
Лариса (околу 5000 г. п.н.е.): Главниот град на Тесалија има докази за неолитско населување од V милениум п.н.е. Според митологијата, ова е родното место на Ахил, а исто така и местото каде што умрел Хипократ.
Теба / Тива (неолит): Лоциран во Беотиската рамнина, градот е доминантна сила од доцното бронзено време. Митолошки е основан од феникискиот принц Кадмо и е сцена на митот за Едип. Неговата хегемонија е кратка, но значајна, кога во 371 г. п.н.е. ја победува Спарта. Подоцна е уништен од Александар Македонски.

Други антички градови во Европа

Скадар, Албанија (околу 2250 г. п.н.е.): Познат во минатото како Scodra, градот се наоѓа покрај Скадарското Езеро. Најраната населба датира од раното бронзено време. Подоцна станува главен град на илирското племе Лабеати.
Хања, Грција (околу 1700 г. п.н.е.): Лоциран на островот Крит, Хања бил важен град за Минојците, Микенците, Римјаните, Византијците, Венецијанците и Османлиите. Венецијанското пристаниште и светилникот постојат и денес.
Нафплио, Грција (околу 1400 г. п.н.е.): Нафплио е првиот главен град на независна Грција (1827–1834 г.), пред престолнината да биде преместена во Атина.
Кадиз, Шпанија (околу 1100 г. п.н.е.): Основан од Феникијците под името Гадир, Кадиз се смета за најстариот континуирано населен град во Западна Европа. Од тука Кристофер Колумбо отпловил за две од своите експедиции.

И така, кој е најстариот град?

Строгото рангирање е залажувачко, бидејќи претензиите се базираат на различни видови докази. Пловдив го има најсолидниот археолошки аргумент за континуиран урбан развој од VI милениум п.н.е. Матера, пак, го има најсилниот аргумент за континуирано населување на истите живеалишта – пештерите „Саси“. Грчките градови исто така имаат фасцинантна милениумска историја од неолитот до денес.

На крајот, можеби најчесниот одговор на прашањето „кој е најстариот?“ е дека победува оној град чие туристичко биро најубедливо ја раскажува својата приказна.