10 мај 2026
• од Темелко Тошев
Многу од денешните деца ќе доживеат 100-годишна возраст. Ова не е само оптимистичка прогноза, туку демографска реалност која целосно ќе ги преврти нашите сфаќања за кариерата, пензионирањето и самото стареење, пишува MarketWatch.
Според Стенфордскиот центар за долговечност, до 2050 година животот над еден век ќе стане „новото нормално“ во развиените земји. Обединетите нации прогнозираат дека до 2100 година во светот ќе има над 25 милиони стогодишници.
Прашањето веќе не е дали луѓето ќе живеат толку долго, туку дали општеството е подготвено за тоа.
„Идејата за пензионирање на 65 години е изградена во 30-тите години на минатиот век, кога просечниот животен век беше околу 62 години“, вели Мајкл Клинтон, автор на книгата „Longevity Nation“ и поранешен претседател на Hearst Magazines.
Тој додава дека како што луѓето живеат подолго, ќе мора и да работат подолго – не само за пари, туку и за смисла и социјална ангажираност.
„Во овој долг животен пат, луѓето веројатно ќе имаат неколку различни кариери.“
Клинтон го најавува крајот на класичното сценарио: пензија, преселба во потопли краеви и играње голф. Денешните 65-годишници сфаќаат дека пред нив можеби се уште 30 години живот. Тие се прашуваат: „Дали треба да продолжам да работам затоа што сакам цел во животот или затоа што моите заштеди нема да бидат доволни?“ Одговорот сè почесто е „да“ за двете причини.
Во САД, бројот на луѓе над 65 години се очекува да порасне од 49 милиони во 2016 година на 95 милиони до 2060 година. Овој феномен на масовно стареење е познат како „Пик 65“ (Peak 65).
Сепак, финансиската сигурност е под голем знак прашалник. Државните пензиски фондови се под притисок, а доколку не се преземат мерки, пензиите во иднина би можеле драстично да се намалат. Клинтон го користи овој пример за да ја илустрира новата реалност:
„Петгодишно дете денес ќе има 60-годишна кариера. Ако во 1935 година им кажевте на луѓето дека по 100 години ќе биде нормално да доживеат 80, ќе ви се смееја. Зошто тогаш е нереално дека еден ден 100-годишниот живот ќе биде норма?“
Работодавачите допрва го сфаќаат обемот на оваа промена. Компаниите традиционално инвестираат во обука на млади кадри, додека за вработените во средината на кариерата често нудат само „пензиски калкулатор“.
„Промената мора да дојде од врвот – од лидери кои го препознаваат искуството, знаењето и мудроста на постарите вработени“, посочува Клинтон. Како позитивни примери ги наведува стратегиите на гигантите како L'Oréal, кои воведуваат програми за поддршка на сите генерации, како и стимулациите во Сингапур за вработување лица над 55 години.
Можеби најтешкиот предизвик е промената на личните ставови. Ролевите модели за луѓе во нивните 70-ти и 80-ти години се создаваат токму сега, во реално време.
Примери има многу:
Долговечноста не е само медицинско чудо, туку и социјална револуција која бара од нас да го редефинираме поимот за „старост“.
Кошта до Македонците: Ве чекаме во ЕУ, време е да се впишат Бугарите во Уставот
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

