Северна Македонија изгуби 30% од новороденчињата за една деценија

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Северна Македонија изгуби 30% од новороденчињата за една деценија

16 мај 2026

• од Темелко Тошев

Северна Македонија се соочува со сериозен демографски предизвик, откако најновите податоци покажаа дека земјата изгубила речиси една третина од новороденчињата во рок од само десет години. Според демографските податоци за 2025 година, во државата се родени обично 15.500 бебиња, што е драстичен пад во споредба со периодот од пред една деценија, кога таа бројка изневувала околу 23.000.

Оваа загрижувачка статистика беше соопштена на одбележувањето на „Неделата на женско здравје 2026“, организирана од Македонската асоцијација на гинеколози и опстетричари (МАГО). Водечките гинеколози алармираат: потребна е поголема грижа за женското репродуктивно здравје, подобра превенција и посилна институционална поддршка за да се запре овој негативен тренд.

Падот на наталитетот е општествен аларм, а не само статистика

Проф. д-р Елена Џикова од Универзитетската клиника за гинекологија и акушерство и член на Управниот одбор на МАГО, нагласи дека овој пад од околу 30 отсто е јасен сигнал за продлабочување на демографските предизвици, кој бара итен и поширок општествен пристап.

„Кога ќе се навратиме една деценија наназад, гледаме дека имаме намалување од околу 30 проценти во бројот на новороденчиња. Тоа не е само бројка, туку сигнал дека мора многу повеќе да се вложува во женското репродуктивно здравје, во поддршка на семејствата и во системска грижа која ќе почне уште од најрана возраст.“

— Проф. д-р Елена Џикова

Според неа, едукацијата и превенцијата мора да бидат континуиран процес што започнува уште од училишните клупи, продолжува во репродуктивниот период, па сè до бременоста. Современата медицина овозможува рано откривање и контрола на компликациите, но предуслов за тоа се редовните прегледи.

Најголемиот проблем: Жените сè уште доаѓаат на лекар премногу доцна

Еден од клучните предизвици со кои се соочуваат лекарите на терен е недостигот на навика за редовни гинеколошки контроли. Пациентките често бараат помош дури откако ќе се развијат сериозни симптоми.

Д-р Илир Шурлани од Специјалната болница за гинекологија и акушерство „Мајка Тереза“ во Чаир, посочува дека стравот и немањето навика се главните пречки за навремено лекување.

Предоцна на преглед: Многу жени ги пропуштаат превентивните прегледи не затоа што немаат симптоми, туку поради отсуство на здравствена навика.
Успешност во лекувањето: Голем дел од гинеколошките состојби можат успешно и лесно да се третираат доколку се откријат во ран стадиум преку рутински контроли.
Фокус на младите: Потребно е посилно да се допре до младите девојки и бремените жени за да се минимизираат ризиците од компликации.

Синдромот на полицистични јајчници и ХПВ-вакцинацијата во фокусот на МАГО

Претседателот на МАГО, проф. д-р Глигор Тофоски, истакна дека здружението го менува пристапот кон женското здравје, ставајќи го акцентот на превентивната медицина и пошироката едукација на јавноста. Годинава, во фокусот се две исклучително важни теми:

1. Синдром на полицистични јајчници (PCOS)

Оваа состојба веќе не се третира како изолиран проблем на јајчниците, туку на светско ниво се дефинира како полиендокрино-метаболно-оваријално заболување. Станува збор за системско нарушување кое носи долгорочни ризици, како што се проблеми со плодноста и зачнувањето, зголемен ризик од дијабетес тип 2, покачени масти во крвта и кардиоваскуларни заболувања.

2. Низок опфат со ХПВ-вакцинацијата

Д-р Тофоски предупреди дека земјата сè уште заостанува зад развиените земји кога е во прашање заштитата од цервикален карцином (рак на грлото на матката). Додека во земјите со високоразвиени здравствени системи овој опфат е поголем од 90 проценти и таму веќе се гледаат резултатите во насока на искоренување на болеста, кај нас опфатот изнесува скромни 56 до 58 проценти, што е далеку од потребното ниво за колективна заштита.

„ХПВ-вакцината е единствената вакцина која може да спречи појава на цервикален карцином. За жал, кај нас опфатот е далеку од потребното ниво“, потенцираше Тофоски, додавајќи дека државата мора да работи на подобра организација на системот и полесен пристап до гинеколошка заштита според современите медицински препораки.