11 септември 2026
• од Темелко Тошев
Првиот министер за одбрана на независна Македонија, Трајан Гоцевски, откри драматични детали од преговорите со военото раководство на тогашната Југословенска народна армија (ЈНА) и клучните моменти во кои се договарало повлекувањето на армијата од македонската територија.
Во сведоштво за „4ТВ“, кое го пренесуваат локалните медиуми, Гоцевски раскажува дека по потпишувањето на договорот, тогашниот генерал на ЈНА, Благоје Аџиќ, им ставил јасно до знаење на македонските претставници дека документот не смее веднаш да ја види светлината на денот.
„Ова е договор што треба да го чувате во фрижидер, не смеете да го објавите. Кога ќе се договориме, кога јас ќе ви кажам“, се присетува Гоцевски на зборовите на генералот Аџиќ.
Сепак, договорот не останал долго „во фрижидер“. Според сведоштвото на Гоцевски, веднаш откако Аџиќ заминал за Белград, македонската страна остварила разговори со американски дипломати, кои биле информирани дека е постигнат договор.
„Кога ќе го објавите? За половина час сите светски весници ќе го објават. Нема враќање назад, каков фрижидер, објавете го“, им порачале американските дипломати, по што веднаш била свикана прес-конференција. На неа македонската страна ја соопштила позитивната вест – договорот е потпишан и веќе од следниот ден започнуваат разговорите за повлекување и дислокација на југословенската војска.
Гоцевски овој настан го опишува како историски момент и пресвртница за Македонија. „Тоа всушност беше денот на де факто независна Македонија, од кој повеќе немаше враќање назад“, вели тој, додавајќи дека со објавувањето на договорот и неговата меѓународна потврда, можноста за какво било повлекување практично исчезнала. „Штом имаше договор, мораа да го спроведат. Притисокот од надвор беше голем.“
Покрај политичкиот и дипломатскиот притисок, преговорите се одвивале во исклучително тензична атмосфера. Во тој период, до военото раководство постојано пристигнувале извештаи од фронтовите низ поранешна Југославија за загинати, минирани колони и други воени дејствија.
Во таква атмосфера, македонската делегација се соочила со сериозни и страшни закани. „Ако не постапите според ова што ви го кажувам, јас командувам со Военото воздухопловство на ЈНА и тоа што го кажав ќе го направам – ќе го срамнам Собранието со земја, резиденцијата на претседателот, резиденцијата на министерот за одбрана, а на Скопје ќе му одржам лекција за да ме памети 100 години“, ја цитира Гоцевски заканата која им била упатена.
И покрај огромниот притисок и заканите, македонската страна не потклекнала. Потпишаниот договор стана темел за мирното повлекување на ЈНА од Македонија и за градење на сопствен, независен одбранбен систем на државата, процес со кој македонската одбрана целосно се отцепи од југословенските воени структури.
Радев: Осудата за погребот на Младиќ со воени почести е заеднички европски став
Румен Радев до најдобрите матуранти: Вашиот успех е огромен успех и за Бугарија
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

