Љубчо Георгиевски: Формално-правно Бугарија не била фашистичка

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Љубчо Георгиевски: Формално-правно Бугарија не била фашистичка

31 август 2026

• од Темелко Тошев

Поранешниот премиер се осврна на аргументите на бугарските историчари околу терминот „фашизам“, посочувајќи дека ако се гледа строго технички, тогаш само режимот на Мусолини во Италија може да го носи тој назив.

Поранешниот премиер Љубчо Георгиевски во своето најново излагање даде поинаква перспектива на дебатата за историската улога на Бугарија во Втората светска војна и нејзиното дефинирање како фашистичка држава. Анализирајќи ги ставовите на бугарската историографија, тој посочува дека тие имаат формално-правен аргумент кога тврдат дека нивната земја немала фашистичко управување, но појаснува дека таквото стриктно толкување води кон еден поширок историски парадокс.

Формалната вистина на бугарските историчари

Осврнувајќи се на аргументите кои често доаѓаат од Софија, Георгиевски објаснува зошто таму постои силен отпор кон етикетата „фашистички окупатор“.

„Кога ги гледаме бугарските историчари, тие го изнесуваат ставот дека Бугарија никогаш формално не имала фашистичко управување. Фашистичкиот систем како систем никогаш не го прифатиле како таков и тоа е аргументот зошто не сакаат да бидат наречени фашисти. Тука има формално-правна вистина на нивна страна“, истакна Георгиевски.

Ако Бугарија не е фашистичка, не е ниту нацистичка Германија

Сепак, Георгиевски предупредува дека инсистирањето на ваква строга терминолошка и формална логика значи дека фашизмот би бил ексклузивно врзан само за еден единствен режим во светот.

Според него, ако се гледа чисто технички, терминот паѓа во вода дури и кога станува збор за главниот инспиратор на злосторствата во Втората светска војна – Адолф Хитлер.

Мусолини како единствен фашист: „Ако гледаме чисто технички и чисто формално, тогаш освен режимот на Мусолини, ниеден друг режим не можеме да го наречеме фашистички.“
Случајот со Хитлер: „Дури ни самиот Хитлер под тој основ нема да може да биде наречен фашист, затоа што сите знаеме дека неговата партија се викала Националсоцијалистичка работничка партија.“

Терминолошко амнестирање на сојузниците

Овој пристап, заклучува тој, терминолошки би ги ослободил од придавката „фашистички“ и сите останати режими кои владееле во таканаречените земји-сателити на Тројниот пакт. Ако се следи бугарскиот формално-правен аргумент, ниту владите во тогашна Унгарија, Словачка или Романија не би можеле да се категоризираат како фашистички.

Излагањето на Георгиевски укажува на тоа дека историската терминологија често е покомплексна од формалните називи на партиите и системите, и дека инсистирањето само на правната форма може да ја замагли суштината на политиките што тие режими ги спроведувале на терен.